حسين قرچانلو
126
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
و بيت اللحم را در تصرف آورد . « 1 » ياقوت در قرن هفتم هجرى علاوه بر تأييد گفتار جغرافيادانان قبل از خود ، بويژه مقدسى ، مىنويسد : گفتهاند كه قبر داود ( ع ) و سليمان ( ع ) در آنجاست . « 2 » ابن بطوطه مىنويسد : به زيارت بيت اللحم كه زادگاه عيسى ( ع ) است نائل شدم ؛ بقاياى تنهء درخت خرما در آن محل موجود بود و ابنيهء بسيارى در آنجا هست . نصارا اين جايگاه را سخت محترم مىدارند و مسافرانى را كه به آنجا مىآيند مهمان مىكنند . « 3 » نابلس شهرى است در قسمت اشغالى فلسطين ، در 48 كيلومترى شمال بيت المقدس . نوشتهاند چون ده سبط از اسباط بنى اسرائيل به فرمان يربعام درآمدند و او بر فرزندان سليمان بن داود ( ع ) خروج كرد ، در نابلس مكانى گزيد و بر كوهى از آن ديار ، هيكل بزرگى برپا كرد و سليمان بن داود ( ع ) و ديگر پيامبران ( بنى اسرائيل ) را تكفير كرد ، ولى به نبوت موسى ( ع ) و هارون و يوشع قائل شد و براى سامريها كيش تازهاى آورد تا از فضايل فرزندان سليمان آگاه نشوند و بر او و پيروانش عاصى نگردند ؛ ايشان را از حج بيت المقدس منع و ايشان را واداشت تا از آن پس بر كوه كوچكى در خارج شهر نابلس حج گزارند . « 4 » در روزگار باستان در نزديك آن شهر عبرى شكيم بود كه امپراتور روم هادريانوس آن را مرمت كرد و نئاپوليس ناميد و شهر فعلى معرب آن است . « 5 » عمرو عاص نابلس را در خلافت ابو بكر بر اين قرار فتح كرد كه جانها و اموال و منازل اهالى در امان باشد و جزيهء سرانه و خراج بر اراضى بپردازند . « 6 » به نوشتهء ابن خرداذبه نابلس ناحيهاى از نواحى فلسطين بوده است . « 7 » به نوشتهء يعقوبى ، نابلس شهرى كهن است و دو كوه مقدس در آن واقع شده و زير شهر ، شهرى است كه در سنگ كنده شده است و در آن ، مردمى به هم آميخته از عرب و عجم و سامرى سكونت دارند . « 8 » اصطخرى در نيمهء اوّل قرن
--> ( 1 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 470 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 1 ، ص 522 . ( 3 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 54 . ( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 261 . ( 5 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 3 ، ص 2981 . ( 6 ) . فتوح البلدان ؛ ص 200 . ( 7 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 61 . ( 8 ) . البلدان ؛ ص 108 .